¶ Recenzja „Delty Kroneckera” Roberta Hübnera – bez spoilerów.
Na pewno jest to pozycja bardzo nietypowa, w pewnym sensie niezwykła. Spróbuję ją opisać w nieco metodyczny sposób.
¶ 1. Fabuła
Dobra fabuła sensacyjna. Nie powstydziłby się jej pewnie nawet Forsyth. Morderstwa, szpiegostwo, niezwykła tajemnica, którą starają się rozwikłać niezwykli ludzie o niezwykłych umiejętnościach, ale i niezwykłych własnych problemach, część z nich nieprzystosowana, nawet wykolejona.
¶ 2. Kompozycja
Kunsztowna, to chyba najlepsze słowo. Przy czym bywają różne kunszty i różne co do nich gusta. Autor lubi prezentować materiał w ramach oderwanych epizodów, często zupełnie achronologicznie. Mało tego: niejednokrotnie przez kilka stron nie wiadomo, kto w danym epizodzie występuje, trzeba się domyślać, a bohaterów jest sporo – może nawet zbyt wielu. Ma to swój niewątpliwy urok, ma też wady. Otóż piszący wymaga od czytelnika maksymalnego skupienia (o co niełatwo w dzisiejszych czasach, które rozrywają nas miedzy jutubem, tłiterem i tym podobnymi uzależnieniami, osłabiającymi umiejętność koncentracji). Wymaga także cierpliwości, bo akcja rozwija się wolno. Kunsztownie.
¶ 3. Historia
Wyjątkowo mocna strona tej powieści. Dzieje Polski ostatnich 350 lat przedstawione w ujmujących fragmentach. Fakty splecione z autentycznie kunsztowną fikcją. Widać, że Autor to patriota, człowiek historię znający i polujący w jej wertepach na wyjątkowe okazje. Ja sam coś tam wiem o naszej przeszłości, ale nie czuję się na siłach nicować tę fantastyczną materię i ustalać, co było naprawdę, a co Autor sobie dopisał. I nawet nie mam ochoty – wolę, żeby zostało jak jest.
¶ 4. Zmysłowość
W sensie doznań zmysłowych, a nie intymnych. Kolejna wielka zaleta. W życiu nie czytałem niczego podobnego. Bohaterowie są na tropie ulotnych zapachów, dźwięków, migawek i innych wrażeń z przeszłości. Nawet bardzo odległej. Przybliżanie najdziwniejszych i najrzadszych utensyliów; duża wiedza o dawnych instrumentach, rzemiośle, technikach artystycznych. Wszystko zaprzęgnięte w służbę literatury. Tego się zwyczajnie nie da streścić, ani inaczej przybliżyć. Trzeba przeczytać. Duży kunszt.
¶ 5. Opisy
Zajmują niemałą część książki. Autora cechuje niewiarygodna łatwość malowania słowem miejsc, osób ich losów. Do tego potrzeba niezwykłej wyobraźni, ale nie tylko. Budzi to pewną zawiść.
¶ 6. Poetyka i język
Te kwestie wiążą się ściśle z dwiema poprzednimi: zmysłowością i opisami. Autor operuje językiem wprost niewiarygodnie barokowym. Określenia, epitety, imiesłowy i co tam jeszcze – sypią się jak perły na stół. Maniera niewątpliwie zamierzona i współgrająca z charakterem pisarza. Dla mnie było jednak tego nieco za wiele, a co jakiś czas ta czy inna perła brzmiała nieco fałszywie. Kolejny problem wiąże się z dialogami. Otóż jedna z bohaterek cierpi na pewne zaburzenie rozwojowe i przekręca wyrazy. W 95% przypadków można się domyślić, o co jej chodzi, choć jest to dość uciążliwe. A te pozostałe 5%? Hmm… Tutaj, tak samo jak przy kunsztownej kompozycji, Autor uparł się, by skomplikować życie czytelnikowi, wymagając od niego maksymalnego natężenia uwagi.
¶ 7. Podsumowanie
Książka wyjątkowo oryginalna, dobra, miejscami zachwycająca, choć trudna i czasem dziwnie napisana.
autor: Zygfryd Czaban
źródło: https://x.com/CDzwoni/status/2021309943350165793